TÜBİTAK destekli yerli rumen sensör bolusu projesi, sığır sağlığını anlık takip ederek hayvancılıkta verimliliği artırmayı hedefliyor.
Türkiye’de sığır sağlığının anlık takibi için yerli rumen sensör bolusu geliştirme projesi başlatıldı. Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk, Erzurum Teknik ve Erzincan Binali Yıldırım üniversitelerinin iş birliğiyle yürütülen çalışma, TÜBİTAK-1005 desteği alıyor. Bu proje, ithal sensör bağımlılığını azaltarak hayvancılıkta dijitalleşmeyi hızlandırmayı hedefliyor.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sürdürülen çalışmalarını değerlendirdi. Ertay, dört üniversiteden uzman akademisyenlerin yer aldığı multidisipliner bir çalışma yürüttüklerini vurguladı. Yerli ve milli imkanlarla üretilecek sensörlerle Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et veriminin artırılması hedefleniyor.
Rumen sensör bolusu, hayvanın midesindeki “rumen” bölgesine yerleştiriliyor. Bu sensör, hayvanın mide ortam sıcaklığını ve pH değerlerini sürekli olarak dışarıya aktarıyor. Elde edilen veriler, bilgisayar veya tablet üzerinden takip edilebiliyor.
Bu anlık veriler, hayvanın gelecekteki süt verimi, kızgınlık dönemi veya et kapasitesi gibi konularda güçlü öngörüler sunuyor. Ayrıca sensör, hayvanın doğumunun yaklaştığını veya bir hastalık durumunun gelişmekte olduğunu erken aşamada belirlemeye yardımcı oluyor.
Dr. Öğr. Üyesi Ertay, Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu belirtti. Rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerine gerilediğini aktardı. Yerli sensörün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Geliştirilecek rumen sensör bolusunun dış yüzeyi polimer malzemeden üretildi. Bu yapı, hayvanın midesine herhangi bir zarar vermezken, sensörün beş yıldan uzun süre midede kalmasını sağlıyor. Sensör, mideden tüm bilgileri dışarıya aktarıyor.
Çiftçiler veya veterinerler, tabletleri aracılığıyla bu verileri anlık olarak inceleyebilecek. Hayvanın kızgınlık döneminin yaklaştığını, doğumunun yaklaştığını veya hastalanmak üzere olduğunu bu veriler sayesinde kolayca tespit edebilecekler. Bu durum, erken müdahale imkanları sunuyor.
Proje ekibi, rumen sensör bolusunun üretimini tamamladıktan sonra 10 hayvan üzerinde testler yapacak. On sekiz ay sürecek olan bu proje, tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi temel alıyor. Çalışmanın başarıyla sonuçlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine önemli katkılar sağlayacak.
Geliştirilen yerli sensör, 12. Kalkınma Planı’nda belirtilen Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedefine de destek veriyor. Bu yenilikçi yaklaşım, ülkenin hayvancılık potansiyelini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Yorum Yap