Haaretz’de yayımlanan bir analize göre, olası bir İran savaşı sonrası Orta Doğu’da ABD’nin güvenlik rolü azalırken Türkiye’nin etkisi yükselecek.
İsrail’in Haaretz gazetesi, Hayfa Üniversitesi’nden Elad Giladi’nin Orta Doğu’da yeni bir bölgesel düzen öngören analizini yayımladı. Giladi, ‘İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye’ başlıklı yazısında, olası bir İran çatışması sonrası ABD’nin bölgedeki etkisinin azalacağını belirtti. Analiz, Körfez ülkelerinin güvenlik arayışlarını yeniden şekillendirdiğini ve Türkiye’nin bu süreçte merkezi bir rol üstlendiğini vurguladı.
Yazı, bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü değişikliklere gittiğini ve ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını en aza indirmenin yollarını aradığını aktardı. Özellikle Körfez ülkeleri, güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirme çabasında Türkiye’nin kilit bir rol oynadığını belirtiyor.
Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri ile stratejik ilişkilerini güçlendirdi. 19 Mart’ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasında gerçekleşen dörtlü zirve, bu yeni bölgesel arayışın somut bir göstergesi oldu.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ‘Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır’ yaklaşımı, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık buldu. Türkiye’nin gelişmiş savunma sanayisi, Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir güvenlik çeşitlendirmesi sunuyor.
Analiz, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak niyetinde olmadığını ancak Washington’u tek güvenlik garantörü yerine bir ‘partner’ olarak konumlandırmak istediğini belirtti. ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşın, Türkiye’nin etkisini artıracak bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.
Yazı, savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını kademeli olarak sonlandırarak içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanmasının muhtemel olduğunu ifade etti.
Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran’a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı öne sürüldü. Ancak söz konusu ülkeler, Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçınıyorlar.
Bu durum, Türkiye’nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail’in dışarıda kalmasına neden olabileceği yorumunu içeriyor.
Yorum Yap