İran ile ABD arasındaki gerilimler, Hürmüz Boğazı’na yönelik endişeler ve merkez bankalarının faiz kararları, küresel emtia piyasalarında belirleyici oldu.
Küresel emtia piyasaları, hafta boyunca ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakereleri askıya aldığını açıklaması ve Tahran yönetiminin uzlaşmacı teklif sunmasıyla dalgalandı. Enerji arzına yönelik Hürmüz Boğazı endişeleri ve büyük merkez bankalarının para politikası mesajları da fiyatlamalar üzerinde belirleyici etki gösterdi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakereleri askıya aldığını duyurdu. Buna karşın Tahran yönetiminin uzlaşmacı bir teklif sunduğuna dair haberler piyasalarda dalgalanma yarattı. ABD’nin İran limanlarına yönelik abluka hazırlığı ve Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine ilişkin endişeler Brent petrol fiyatlarını yukarı çekti.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişesini artırdı. Bu durum, enerji maliyetleri üzerinden diğer emtia gruplarında da oynaklığın yükselmesine neden oldu. Trump yönetiminin ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta, İran ile savaşı “sona ermiş” sayması jeopolitik risk algısında kısmi rahatlama sağladı.
Ancak Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine yönelik belirsizlikler devam etti. Bu durum, enerji fiyatlarında yukarı yönlü risklerin korunmasına yol açtı. Haftanın son bölümünde İran’ın müzakereler için yeni bir teklif sunduğu haberleri, petrol fiyatlarında kısmi gevşeme sağladı.
Enflasyon risklerinin gündemde kaldığı haftada, ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu. Merkez bankası başkanları temkinli bir ton sergilerken, Fed Başkanı Jerome Powell’ın güvercin tondan uzak mesajları ilave sıkılaşma ihtimalini gündeme getirdi.
Fed’in faiz kararını 8’e karşı 4 oyla alması, komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğini gösterdi. ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyüdü. Bu durum, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırsa da büyümenin ivme kazanma eğilimi resesyon endişelerini sınırladı.
Bu gelişmelerle tahvil piyasalarında satış baskısı arttı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselerek yüzde 4,3970’e çıktı. Dolar endeksi ise haftayı yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapattı.
Değerli metaller, paladyum hariç tamamlanan haftada negatif bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin güvenli liman talebini desteklemesine karşın, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Tahvil faizlerindeki artış da değerli metallerdeki düşüşü tetikledi.
Haftalık bazda paladyum yüzde 1,9 artış gösterirken, altın yüzde 2, platin yüzde 1,4 ve gümüş yüzde 0,4 geriledi. Analistler, Fed’in faiz patikasına ilişkin belirsizliklerin ve tahvil faizlerindeki yükselişin fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti.
Baz metallerde ise karışık bir seyir gözlendi. Çin’den gelen imalat sanayi verilerinin talep görünümüne sınırlı destek vermesine rağmen, küresel büyümeye ilişkin belirsizlikler etkili oldu. Yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentileri fiyatlamalar üzerinde baskı yarattı.
Çin’de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kaldı. Ancak hizmet sektörü PMI 49,4’e gerileyerek daralma bölgesine indi. Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ilişkin uzun vadeli talep beklentileri korundu.
Kısa vadede yüksek faiz ortamı ve küresel sanayi üretimine yönelik endişeler bakırda satış baskısını artırdı. Analistler, temiz enerji ve yapay zeka için elektrik şebekesi yatırımlarının bakır ile alüminyum talebini destekleyebileceğini ifade etti. Ancak kısa vadeli fiyatlamalarda küresel büyüme beklentileri ve enerji maliyetleri belirleyici olmayı sürdürüyor.
Tezgah üstü piyasada nikel yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti. Alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.
Brent petrol tamamlanan haftada pozitif bir seyir izledi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkede ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azaldı.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haber akışı da takip edildi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu. Analistler, ayrılık sonrasında grubun piyasa üzerindeki yönlendirme gücüne ilişkin soru işaretlerinin arttığını belirtti.
Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Doğal gazda ise enerji güvenliğine ilişkin endişeler ve Avrupa’da artan enerji maliyetleri fiyatları destekledi. Haftalık bazda doğal gaz yüzde 10,2, Brent petrol yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtialarında kahve hariç pozitif bir seyir izlendi. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentiler üzerinden mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını destekledi. Gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi.
Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Ham petrol fiyatlarındaki artış, biyoyakıt talebine ilişkin beklentilerle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Buğday fiyatları haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti.
Ancak ham petrol fiyatlarında görülen kısmi geri çekilme ve ABD’nin orta kesimlerinde hava koşullarının iyileşeceği tahminleri, haftanın son bölümünde tahıl fiyatlarında kar satışlarına yol açtı. Şeker fiyatlarında, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceği beklentileri yükselişi destekledi.
Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına mısır yüzde 3,5, buğday yüzde 3,2, soya fasulyesi yüzde 2 ve pirinç yüzde 0,7 yükseldi. Intercontinental Exchange’de pamuk yüzde 6,2 ve şeker yüzde 6,1 artarken, kahve yüzde 1,7 düşüş gösterdi. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.
Yorum Yap