Alberta’da ayrılık referandumu tartışması mahkeme kararı ve federal hükümetin “Netlik Yasası” uyarısıyla alevlendi. Başbakan Smith karara tepkili.
Alberta Başbakanı Danielle Smith, eyaletin Kanada’dan ayrılmasına yönelik bağımsızlık referandumu taleplerini içeren 700 bine yakın imzalı dilekçenin bir mahkeme kararıyla iptal edilmesine sert tepki gösterdi. Smith, halkın sesinin kısılamayacağını vurgulayarak, eyaletin geleceğine mahkemelerin değil, Albertalıların karar vereceğini belirtti. Bu gelişme, 19 Ekim’de yapılması planlanan referandum öncesinde federal hükümetle eyalet arasındaki gerilimi artırdı.
Alberta’da 19 Ekim’de yapılması planlanan referandumda halka, “Alberta Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmalı mı, yoksa Alberta Hükümeti, Alberta’nın Kanada’dan ayrılıp ayrılmayacağı konusunda bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenlemek için Kanada Anayasası uyarınca gerekli yasal süreci başlatmalı mı?” sorusu yöneltilecekti. Başbakan Smith, kendisinin ve hükümetinin Alberta’nın Kanada’nın bir parçası olarak kalmasından yana oy kullanacağını açıkça ifade etti.
Ancak eyaletteki bir yargıç, yerli “İlk Uluslar” gruplarına danışılmadığı gerekçesiyle bağımsızlık referandumu talep eden bir halk dilekçesini iptal etti. Smith, tek bir yargıcın hatası nedeniyle yüz binlerce Albertalının sesinin kısılamayacağını, eyaletin geleceğine mahkemelerin değil, halkın karar vereceğini ısrarla vurguladı. Bu karar, eyaletteki siyasi tansiyonu yükseltti.
Kanada Başbakanı Mark Carney, eyaletin ayrılma yönündeki herhangi bir girişiminin, 1995 Quebec referandumunun ardından yürürlüğe giren “Netlik Yasası” kurallarına uygun olması gerektiğini hatırlattı. Bu yasaya göre, gelecekte yapılacak bağlayıcı bir bağımsızlık referandumunda seçmenlerin “net bir çoğunluğunun” onay vermesi ve sorunun dilinin federal meclis denetiminden geçecek kadar açık olması gerekiyor.
Söz konusu şartlar sağlansa bile, Alberta’yı federal hükümetle uzun ve zorlu ayrılık müzakereleri bekliyor. Batı eyaleti Alberta’da federal hükümete yönelik hoşnutsuzluk, doğal kaynakların yönetimi ve iklim yasaları nedeniyle uzun süredir derinleşiyor. Birçok Albertalı, zengin kaynaklarıyla ülkeye aldıklarından daha fazla katkı sağladıklarını savunuyor.
Başbakan Carney, federal gücün Ottawa’da merkezileşmesini eleştiren Smith yönetimiyle uzlaşma sağlamak adına adımlar atmıştı. Daha önce Pasifik kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı inşasını da içeren iklim ve enerji anlaşmasına imza atılmıştı. Ancak son gelişmeler, bu uzlaşma çabalarının yeniden sınanmasına yol açtı.
Yorum Yap