Yer bilimciler Doğu Afrika’da kıtanın yarılma sürecinin tahmin edilenden daha ileri bir safhada olduğunu ve yeni bir okyanusun erken oluşacağını belirtiyor.
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan, Doğu Afrika’da yer kabuğunun sanılandan daha ince olduğunu ve kıtanın yarılma (rifting) sürecinin tahmin edilenden daha ileri bir safhada bulunduğunu açıkladı. Bu jeolojik süreç, kıtanın haritasını kalıcı olarak değiştirecek.
Araştırmacılar, Kenya ve Etiyopya’daki Turkana Yarığı üzerinde yaptıkları sismik ölçümleri analiz ederek yer kabuğunun kalınlığını belirledi. Kenarlarda ortalama 35 kilometre olan kabuk kalınlığının, yarık merkezinde 13 kilometreye kadar inceldiği tespit edildi.
Jeolojide ‘boyun verme’ (necking) olarak adlandırılan ve kabuğun 15 kilometre altına düşmesi, kıtanın kopuşunun kaçınılmaz olduğu aşamaya girildiğini gösteriyor. İnceleyen kabuk, yarılma sürecini hızlandırarak magma’nın yüzeye çıkıp yeni bir deniz tabanı oluşturmasına zemin hazırlıyor.
Hint Okyanusu’ndan gelecek sular, bu havzayı doldurarak Afrika levhasını batıdaki Nubya levhası ve doğu kıyısı ile Madagaskar’ı kapsayan Somali levhası olarak ikiye ayıracak.
Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan ‘boyun verme’ aşaması, bölgedeki tortu birikimini hızlandırdı. Bu durum, o dönemde yaşayan canlıların kayıtlarının günümüze ulaşmasını sağladı.
Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bölgedeki paleoantropolojik kayıtların oluşmasında tektonik değişimlerin temel rol oynadığını vurguluyor.
Yorum Yap