Çok Daireli Binalarda Pimaş Ve Kolon Hattında Tıkanıklık Açma Rehberi

Bir dairede lavabo yavaş boşalırken alt katta tuvalet taşıyorsa arıza tek daireye ait değildir. Böyle bir tabloda sorun binanın dikey tahliye borusunda ilerlemiştir. Pimaş adı verilen bu boru, katları birbirine bağlayan düşey atık su hattıdır. Her dairenin banyo ve mutfak gideri bu hatta bağlanır. Kolon daralınca en alt kat ilk zararı görür.

Dikey hatta yapılan tıkanıklık açma çalışması tek bir gideri kurtarmayı hedeflemez. Amaç kolonun tamamını akışa döndürmektir. İşlem daire içinden değil kolon temizlik kapağından yürütülür. Hattın hangi kat aralığında daraldığı bilinmeden yapılan müdahale tıkacı aşağı iter ve sorunu başka daireye taşır. Ekip bu yüzden önce teşhis yapar sonra temizliğe geçer.

Pimaş Hattı Nedir Ve Neden Tıkanır?

Pimaş, çatıdan bodruma kadar uzanan ve kat giderlerini toplayan düşey borudur. Boru çeperinde zamanla yağ, sabun kalıntısı ve kireç karışımından oluşan bir kabuk birikir. Bu kabuk iç çapı daraltır ve akış hızını düşürür. Hız düştükçe katı parçacıklar duvara tutunur. Birkaç yıl içinde boru kesiti belirgin biçimde küçülebilir.

1. Mutfak giderine dökülen sıvı yağın çepere yapışması
2. Islak mendil ve bezin klozetten hatta atılması
3. Sert suyun bıraktığı kireç kabuğunun iç çapı daraltması
4. Tadilatta hatta kaçan harç ve alçı artıkları
5. Ek yerlerinde eğim kaybı ve conta kaçıklığı

Tıkanma tek noktada başlar ancak etkisi hat boyunca yayılır. Daralan kesitten geçemeyen atık su, üst kat bağlantılarında birikmeye başlar. Çatıdaki havalandırma borusu tıkalıysa hat içindeki hava dengesi de bozulur. Denge bozulunca sifonlardaki su çekilir ve koku daireye dolar. Bu nedenle pimaş sorunu yalnızca boru içi kirlilikle açıklanmaz.

Kolon Tıkanmasının Belirtileri Dairelerde Nasıl Görünür?

Dikey hat tıkanmasını genellikle en alt kattaki daire ilk fark eder. Su gidere inmek yerine sifondan geri gelir. Üst katlarda ise sifon çekildiğinde alt kattaki giderden hava sesi duyulur. Belirtiler tek daireyle sınırlı kalmıyorsa arıza kolon hattındadır.

1. Alt kat banyosunda giderden yükselen atık su
2. Üst kat sifonu çekilince alt katta duyulan fokurtu
3. Birden fazla dairede aynı gün başlayan yavaş boşalma
4. Bodrum ve zemin katta yoğunlaşan kanalizasyon kokusu
5. Çamaşır makinesi tahliyesinde gidere vuran geri tepme

Belirtiler iki veya daha fazla daireye yayıldığında daire içi çözümler sonuç vermez. Bu aşamada bina yönetiminin kolon hattına yönelik tıkanıklık açma hizmeti alması gerekir. Ekip hattı kat kat değerlendirir ve daralmanın başladığı seviyeyi belirler. Böylece bütün katlar tek seferde akışa döner.

Kolon Yıkama İşlemi Adım Adım Nasıl İlerler?

Kolon yıkama, düşey hattın iç çeperindeki kabuğu sökerek boruyu özgün çapına yaklaştıran işlemdir. Uygulama bodrumdaki veya kat aralarındaki temizlik kapağından başlar. Ekip önce hattı gözlemler, sonra ekipman seçer. Sıralama şu şekilde ilerler.

1. Kolon güzergahı ve temizlik kapağı konumları bina planından belirlenir
2. Hat kamerayla taranarak daralmanın seviyesi tespit edilir
3. Katı tıkaç mekanik açıcıyla parçalanır ve geçici akış sağlanır
4. Yüksek basınçlı su başlığı indirilerek çeperdeki yağ kabuğu sökülür
5. Sökülen kalıntı toplama hattına yönlendirilip bina dışına verilir
6. Hattan bol su verilerek akış serbestliği doğrulanır

Kolon yıkama, tek daireye yapılan noktasal açmadan farklı bir işlemdir. Noktasal açma yalnızca tıkacı deler ve akışı kısa süreliğine serbest bırakır. Yıkama ise boru çeperini soyarak kesiti geri kazandırır. Birden çok dairenin etkilendiği hatlarda ikinci yöntem tercih edilir. Ekip karar öncesinde hattın malzemesini ve yaşını da hesaba katar.

Hat Bölümlerine Göre Tıkanma Nedenleri Ve Müdahaleler

Tıkanmanın hangi bölümde oluştuğu müdahale yöntemini doğrudan belirler. Daire içi bir sifon sorunuyla düşey kolon sorunu aynı ekipmanla çözülmez. Aşağıdaki tablo bina içi tahliye hattını bölümlere ayırır ve her bölümde öne çıkan yaklaşımı gösterir.

Çok Daireli Binalarda Müdahale Sırası Ve Koordinasyon

Çok daireli binalarda kolon çalışması komşuluk düzeni gerektirir. Ekip çalışma saatinde hattan su verilmemesini ister. Aksi halde yıkama sırasında yukarıdan gelen atık su, henüz açılmamış bölümde birikir ve alt katta taşmaya yol açar. Yönetici sakinlere önceden haber verir ve giriş izinlerini toplar.

1. Çalışma saati bina panosunda önceden duyurulur
2. İşlem boyunca banyo ve mutfak kullanımı durdurulur
3. En alt kat ile bodrum taşmaya karşı boşaltılır
4. Temizlik kapağı önündeki depo eşyaları kaldırılır

Kartal Ve Maltepe Binalarında Dikey Hat Bakımı

Kartal ve Maltepe’deki eski apartmanlarda pimaş hatları sıklıkla döküm veya ilk kuşak plastik borudan yapılmıştır. Bu borularda iç yüzey pürüzlüdür ve kabuk daha hızlı tutunur. Sahaya çıkan mobil ekip bu yapılarda ölçülü basınçla çalışır. Yıpranmış hatta aşırı basınç, ek yerinde sızdırmazlık kaybına yol açabilir. Ekip bu nedenle önce hat malzemesini ve boru sınıfını belirler.

Yıkama öncesinde kat aralarındaki bağlantı noktaları gözle kontrol edilir. Çatlak veya gevşemiş bir ek yeri varsa temizlikten önce onarılır. Aksi halde hatta verilen su bu noktadan şafta sızar ve duvarda nem bırakır. Kartal ile Maltepe’deki çok katlı yapılarda bu ön kontrol işin ayrılmaz parçasıdır.

Bina Yönetimi Pimaş Hattını Nasıl Korur?

Kolon hattının ömrü büyük ölçüde günlük kullanım alışkanlıklarına bağlıdır. Yönetim basit kurallarla hattı uzun süre açık tutabilir. Aşağıdaki önlemler çok daireli binalarda dikey hat yükünü belirgin biçimde azaltır.

1. Mutfak lavabolarına atık yağ dökülmemesi için yazılı hatırlatma
2. Klozetlerde ıslak mendil kullanımının bina kurallarında yasaklanması
3. Temizlik kapaklarının erişilebilir ve sızdırmaz tutulması
4. Tadilat yapan daireden moloz verilmeyeceğine dair taahhüt alınması
5. Kolon yıkamanın planlı bakım takvimine bağlanması

Dikey hat arızası tek daireyi değil binanın tamamını ilgilendirir. Erken fark edilen fokurtu ve yavaş boşalma, taşma yaşanmadan çözülebilecek bir uyarıdır. Yönetim belirtileri kaydedip hattı kontrol ettirdiğinde hem iş yükü hem rahatsızlık azalır. Kolon hattını planlı biçimde yıkatan binalarda ani taşma vakaları belirgin biçimde seyrekleşir.

Sıkça Sorulan Sorular

Pimaş Tıkanıklığı Tek Daireden Anlaşılır Mı?

Tek daire çoğu zaman yeterli bilgi vermez. Sadece o dairede yavaşlama varsa sorun daire içi sifonda olabilir. Ancak alt kattan geri gelen su, üst kat sifonu çekildiğinde duyulan fokurtu ve birden fazla dairede aynı anda başlayan yavaşlama birlikte görülüyorsa hat kolonda daralmıştır. Doğru karar için en az iki kat aynı anda gözlenir.

Kolon Yıkama Sırasında Daireler Su Kullanabilir Mi?

İşlem süresince hattan su verilmemesi gerekir. Yıkama başlığı boru içinde ilerlerken üst katlardan gelen atık su, açılmamış bölüme birikir ve alt kat giderinden taşabilir. Bu nedenle ekip çalışmaya başlamadan önce yöneticiden duyuru ister. Mutfak, banyo ve çamaşır makinesi kullanımı işlem bitene kadar durdurulur. Hat kontrol edildikten sonra kullanım normale döner.

Kolon Temizlik Kapağı Binanın Neresinde Bulunur?

Temizlik kapağı çoğu binada bodrum katında, pimaşın yatay toplama hattına bağlandığı noktada yer alır. Bazı yapılarda her üç veya dört katta bir ara kapak bırakılmıştır. Kapaklar genellikle şaft içinde ya da banyo duvarındaki kapak bölmesinde kalır. Ekip çalışmadan önce bu noktaları tespit eder ve önlerini boşaltır.

Dikey Hat Temizliği Daire İçini Kirletir Mi?

Çalışma daire içinden değil temizlik kapağından yürütüldüğü için mobilya ve zemin doğrudan etkilenmez. Ekip kapak çevresine örtü serer ve sökülen kalıntıyı kapalı biçimde toplar. Yalnızca en alt kattaki gider, hattan gelen su nedeniyle geçici olarak kullanılmaz. İşlem bitiminde çalışma alanı temizlenir ve giderler bol suyla durulanır.