Gelir İdaresi Başkanlığı, eşel mobil sistemi nedeniyle akaryakıtta yaşanacak vergi kaybının yıl sonunda 600 milyar lirayı aşabileceğini açıkladı.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), akaryakıt ürünlerinde vergi kaybının yıl sonuna kadar 600 milyar lirayı geçebileceğini öngördü. Jeopolitik gelişmelerin tetiklediği petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla devreye alınan eşel mobil sistemi, vergi tahsilatlarında önemli düşüşlere neden oldu. GİB, konuyla ilgili iddialara yönelik yaptığı açıklamada detayları paylaştı.
Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart’tan itibaren geçerli olan eşel mobil sistemi, akaryakıt ürünlerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarını düzenliyor. Bu sistem kapsamındaki ürünler, toplam ÖTV’ye tabi ürünlerin yüzde 96’sından fazlasını oluşturuyor. Uygulama, vatandaşların bütçesine olan etkiyi azaltmayı hedefliyor.
GİB verilerine göre, petrol ürünlerinden şubat ayında 44,3 milyar lira ÖTV tahsil edildi. Mart ayında bu tutar yüzde 18 azalarak 36,3 milyar liraya geriledi. Akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV, 15 günlük dönemler halinde, dönemi izleyen 10 gün içinde tahsil edilmektedir.
Mart ayında yapılan tahsilat, 16-28 Şubat ile 1-15 Mart dönemine ait gelirleri kapsadı. Bu dönemdeki tahsilat, krizin henüz başlangıç aşamasında olduğu 16 Şubat ila 4 Mart tarihlerini içerdi. Krizin derinleşmediği 5-15 Mart döneminde ise akaryakıt ürünleri üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının bir kısmı alınmaya devam edildi.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş krizinin esas etkisi, 16-31 Mart dönemi ile 1-15 Nisan dönemini kapsayan nisan ayı tahsilatlarında görüldü. Nisan ayında akaryakıt ürünlerinden sadece 6,9 milyar lira ÖTV tahsilatı gerçekleşti. Yılın ilk dört ayındaki kümülatif tahsilat ise 136,8 milyar liraya ulaştı.
2026 yılı için akaryakıt ürünlerinden hedeflenen ÖTV tahmini 656,5 milyar lira olarak belirlendi. Mevcut dört aylık tahsilat göz önüne alındığında, yılın geri kalanında bu hedefe ulaşmak için 519,7 milyar lira daha tahsilat yapılması gerekiyor. Bu durum, bütçe hedeflerine ulaşmada önemli bir açığa işaret ediyor.
GİB, eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV’nin Katma Değer Vergisi’nin (KDV) de tahsil edilemediğine dikkat çekti. Yılın geri kalanı için yaklaşık 104 milyar liralık KDV’nin de alınamayacağı belirtildi. Güncel petrol fiyatları ve mevcut akaryakıt maktu ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar devam etmesi durumunda, toplam vergi kaybının 600 milyar lirayı aşacağı öngörülüyor.
Güncel durumda motorin ve LPG’de maktu ÖTV tutarı sıfır olarak uygulanıyor. Benzinde ise bu tutar 3,0206 lira seviyesinde bulunuyor. Bu oranlar, eşel mobil sisteminin vergi gelirleri üzerindeki etkisini doğrudan gösteriyor.
Akaryakıt ürünlerine ilişkin 5 Mart tarihinden günümüze kadar olan vergi kaybı, günlük tüketim tahminleri kullanılarak hesaplandı. Bu hesaplamalara göre, 86 milyar lira ÖTV ve bu tutar üzerinden alınmayan 17 milyar lira KDV ile toplam kaybın 100 milyar lirayı aştığı belirlendi.
Yorum Yap