Emtia piyasaları, ABD-İran gerilimi ve Orta Doğu arz risklerinin etkisiyle dalgalandı. Jeopolitik gelişmeler ve makroekonomik veriler fiyatları belirlerken, değerli metaller ve baz metallerde karışık seyirler gözlendi.
Emtia piyasaları, tamamlanan haftada ABD-İran arasındaki gerilim ve Orta Doğu kaynaklı arz risklerinin enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki etkisiyle belirleyici bir fiyatlama süreci yaşadı. Hafta başında ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları piyasalarda iyimserlik yaratırken, hafta sonuna doğru sertleşen söylemler varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Analistler, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra makroekonomik verilerin de küresel enflasyon ve faiz beklentilerini şekillendirdiğini belirtti. Gelecek hafta yatırımcıların odağında ABD enflasyon ve büyüme verileri ile ABD Merkez Bankası (Fed) toplantı tutanakları yer alacak.
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’daki konuşmasında İran’daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ve süreci kısa sürede bitireceklerini ifade etti. Trump, önümüzdeki 2-3 hafta içinde İran’a sert bir darbe indireceklerini söyledi.
Fed Başkanı Jerome Powell ise Orta Doğu’daki gelişmelere karşı para politikasında ‘bekle-gör’ yaklaşımının uygun olduğunu belirtti. Powell, enflasyon beklentilerinin iyi çıpalanmış göründüğünü, ancak iş gücü piyasasındaki aşağı yönlü risklerin faiz indirimlerini gerektirebileceğini, enflasyondaki yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin ettiğini açıkladı.
Powell, bu iki hedef arasındaki gerilimin zorlu bir dönemde ‘oy birliği’ beklemenin yanıltıcı olabileceğini vurguladı.
Makroekonomik verilerde, ABD’de JOLTS açık iş sayısı şubatta 6 milyon 882 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. İşe alım sayısındaki azalış, iş gücü piyasasındaki kırılganlığın sürdüğüne işaret etti.
Ancak haftanın sonunda açıklanan mart ayı tarım dışı istihdam verisi beklentileri aşarken, işsizlik oranındaki düşüş faiz indirimi beklentilerini sınırladı. ABD’de tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin kişi artış gösterdi ve işsizlik oranı yüzde 4,4’ten yüzde 4,3’e geriledi.
Bu gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesine yükselirken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesine indi.
Değerli metallerde, dört haftalık düşüş serisi sona erdi. Hafta başında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine dair haberler jeopolitik risk algısını azaltarak değerli metalleri destekledi. Merkez bankalarının para politikalarında daha yumuşak bir seyir izleyebileceği beklentileri de fiyat artışını güçlendirdi.
Hafta sonunda Trump’ın sertleşen açıklamaları yükseliş ivmesini sınırlasa da, değerli metallerde ons bazında artışlar kaydedildi. Gümüş yüzde 4,7, platin yüzde 6,9, paladyum yüzde 9,2 ve altın yüzde 4,1 oranında değer kazandı.
Baz metallerde fiyatlamaları enerji maliyetleri, arz güvenliği ve sanayi zincirindeki belirsizlikler etkiledi. İran’ın tesislerine yönelik saldırıları, özellikle alüminyumda arz sıkışıklığı endişesi yarattı.
Körfez Bölgesi’nin küresel alüminyum arzındaki payı, fiziki piyasadaki kaygıları artırdı. Analistler, bölgedeki herhangi bir aksamanın Batı sanayisi için daha güçlü sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Bakır, çinko ve kurşunda ise maliyet baskıları ve stok dinamikleri etkili oldu. Çin’de imalat PMI verisindeki toparlanma talep yönlü destek sağlasa da, piyasa katılımcıları bu yükselişleri daha çok arz ve lojistik kaynaklı fiyatlama olarak değerlendirdi.
Baz metallerde bakır yüzde 4,5, çinko yüzde 5, alüminyum yüzde 5,4 ve kurşun yüzde 2,3 artış gösterdi. Nikelde ise yüzde 0,6 gerileme yaşandı.
Enerji grubunda haftanın ana belirleyicisi, Orta Doğu’daki arz kesintileri ve Hürmüz Boğazı çevresindeki taşımacılık riskleri oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgede kaybedilen petrol arzının 12 milyon varili aştığını ve nisandaki kayıpların mart ayının iki katına çıkabileceğini bildirdi.
Birol, jet yakıtı ve dizel gibi ürün piyasalarındaki sıkışıklığın önce Asya’da, sonra Avrupa’da daha belirgin hissedileceğini ifade etti.
Analistler, petrol piyasasındaki seyrin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki akışların normale dönme hızına, enerji altyapısına yönelik hasarın artıp artmayacağına ve büyük tüketici ekonomilerin stratejik rezerv adımlarına bağlı olacağını belirtti.
Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artarken, doğal gaz fiyatı yüzde 6,4 geriledi.
Tarım emtia piyasalarında enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve girdi fiyatları belirleyici oldu. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi martta aylık bazda yüzde 2,4 yükselerek Eylül 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Tahıl fiyatları yüzde 1,5 arttı; buğday fiyatlarındaki yükselişte ABD ve Avustralya’daki olumsuz ürün tahminleri etkili oldu. Bitkisel yağ fiyatları yüzde 5,1, şeker fiyatları ise yüzde 7,2 yükseldi.
FAO, savaşın 40 günü aşması halinde yüksek enerji ve gübre maliyetlerinin gelecek yılın ekim kararlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç yüzde 1,3 ve soya fasulyesi yüzde 0,3 artarken, buğday yüzde 1,2 ve mısır yüzde 2,2 geriledi. Kahve tarafında ise yüksek çekirdek maliyetleri ve zayıf talep görünümü öne çıktı.
Pamuk yüzde 2 artarken, şeker yüzde 5,1 ve kahve yüzde 1,9 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 2,7 yükselişle tamamladı.
Yorum Yap